Kategori: Makaleler

Türk Tarihinin En Büyük Mimarisi: Bir Tarihsel Perspektif Geçmişin izleri, bugünümüzü şekillendirir; her taş, her tuğla, her yapı, bir zamanlar var olan bir toplumu, kültürü ve gücü simgeler. Türk tarihinin büyük mimarisi de bu izleri taşıyan, zamanla şekil almış ve dönemin toplumsal yapısına dair bize önemli ipuçları veren eserlerle doludur. Ancak sorulması gereken soru şu: Türk tarihinin en büyük mimari kimdir? Bu soruya, sadece binaların estetik özellikleri ve işlevselliği üzerinden değil, aynı zamanda o yapıların inşa edildiği dönemin politik, kültürel ve toplumsal koşullarını göz önünde bulundurarak cevap vermeliyiz. Türk tarihinin mimari mirası, birçok farklı dönemin izlerini taşır. Her bir yapının,…

Tobb Fen Kaç Puan? Bir Antropolojik Perspektif Birçok kültür, insanlık tarihinin derinliklerinden günümüze kadar şekil almış ritüeller, semboller ve değerler etrafında döner. İnsanların yaşadığı dünyayı nasıl anladıkları, hangi kurallarla varlıklarını sürdürdükleri, kültürler arasında büyük farklılıklar gösterir. Bir toplumun değer sistemini, onun eğitim yapısı üzerinden de okuyabiliriz. Peki, bir sınav puanı, örneğin “TOBB Fen kaç puan?” sorusu, sadece bir başarı ölçüsü müdür? Yoksa, bu soru toplumsal bir kimliğin, değerlerin ve kültürlerin yansıması olabilir mi? Bu yazıda, bu soruyu antropolojik bir bakış açısıyla inceleyecek, sınav puanlarının ve eğitim sistemlerinin kültürel bir yansıması olarak nasıl şekillendiğini keşfedeceğiz. Kültürel Görelilik: Eğitim Sistemi ve Toplumsal…

Somonda Kılçık Var mı? Bir Felsefi İnceleme Giriş: Gerçek, Algı ve Kılçık Hayatın basit bir sorusuna yanıt ararken, derin bir felsefi sorunun iç yüzüne bakmak bazen şaşırtıcı olabilir. “Somonda kılçık var mı?” sorusu, ilk bakışta yalnızca bir balık türüyle ilgili teknik bir mesele gibi görünebilir. Ancak bu soruyu daha derinlemesine sorguladığınızda, insan algısı, doğru bilgiye ulaşma çabası ve varlıkla kurduğumuz ilişki üzerine felsefi bir inceleme başlatabiliriz. Kılçık gerçekten var mı, yok mu? Yalnızca fiziksel bir özellik mi, yoksa insanın gözünde büyütülen bir simge mi? Bu yazıda, somonun içinde kılçık olup olmadığını anlamaya çalışırken, etik, epistemoloji ve ontoloji gibi felsefi perspektiflere…

Müşterek Borçlu: Bir Edebiyat Yolculuğu Kelimeler, bir insanın iç dünyasında yankı uyandıran, bazen kırılgan bazen de güçlü duyguları harekete geçiren araçlardır. Bir kelime, bazen bir dünya kurar, bazen de yalnızca geçici bir iz bırakır. Ancak, kelimelerin gücü, onları nasıl kullandığımıza, bağlamlarını nasıl inşa ettiğimize ve anlamlarını nasıl şekillendirdiğimize bağlıdır. “Müşterek borçlu” ifadesi de, hemen her birimizin hayatında iç içe geçmiş, belki de çoğu zaman göz ardı ettiğimiz ancak her zaman var olan bir kavramdır: Ortak sorumluluk, paylaşılan yük ve toplumsal bağlar. Bu kelime, sadece hukuki bir terim olmaktan öteye geçer ve edebiyatın derinliklerinde yeni anlamlar bulur. Peki, edebiyat perspektifinden “müşterek…

IKEA PAX Dolap Malzemeleri: Ekonomik Bir Perspektiften Değerlendirme Bir gün evinize yeni bir dolap almak için alışverişe çıktınız. IKEA PAX sistemine göz attığınızda, aklınıza gelen ilk soru şu olabilir: “İhtiyacım olan dolap malzemelerini en verimli şekilde nasıl seçebilirim?” Aslında, bu sadece bir alışveriş kararı değil, aynı zamanda kaynakların nasıl tahsis edileceği, fırsat maliyetleri ve bireysel tercihler üzerinde düşünmeyi gerektiren bir süreçtir. IKEA PAX dolapları, malzeme seçiminden montajına kadar geniş bir yelpazeye sahip ve her bir adımda karşımıza çıkan maliyetler, zaman yönetimi ve toplumsal etkiler ile ilgili önemli soruları gündeme getiriyor. Bu yazıda, IKEA PAX dolap malzemelerinin ekonomi perspektifinden nasıl ele…

En Değerli Tarihi Eser Nedir? Psikolojik Bir Mercekten Bakış Bir tarihi eserin değeri nedir? İster bir tablo, ister bir heykel, isterse de eski bir yazma eseri olsun, her bir tarihi eser insanlık tarihine dair bir parça taşır. Ancak bir şeyin değerini belirlemek, bazen yüzeyde görünenin çok ötesinde anlamlar taşır. İnsanların, objelere ve eserlerine bağlanma biçimleri, yalnızca estetik ya da kültürel bir ilgiden ibaret değildir. Bunun ardında karmaşık bilişsel ve duygusal süreçler bulunur. Bu yazı, “en değerli tarihi eser” kavramını psikolojik bir perspektiften ele alacak ve insanın tarihi eserlere nasıl anlam yüklediğini inceleyecektir. Bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji boyutları üzerinden, tarihsel…

Tanrı Aşkındır Ne Demek? Farklı Yaklaşımlarla Derinleşen Bir Kavram Giriş: Tanrı’nın Aşkınlığı Üzerine Düşünmek Konya’da güneş batarken, zihnimde bir düşünce belirdi: “Tanrı aşkındır ne demek?” Bu kavram, hem dini hem felsefi hem de kişisel bir anlam taşıyor. Mühendislik perspektifinden bakıldığında, aşkınlık, her şeyin ötesinde, daha yüksek bir gerçekliğe işaret eder. Ama bir de içimdeki insan tarafım var ki, bu kavramı bambaşka bir şekilde hissediyor ve anlamlandırıyor. Yazının ilerleyen bölümlerinde bu iki bakış açısını bir arada inceleyeceğim. Tanrı Aşkındır: Dini ve Felsefi Bir Bakış İçimdeki mühendis, bu kavramı çok daha sistematik bir şekilde ele alıyor: “Aşkınlık, bir şeyin bizim anlayışımızın, algımızın…

Corolla Ne Malı? Otomobil Dünyasında Bir Efsane Giriş: Herkesin Bildiği Ama Pek Azının Derinlemesine İncelediği Bir Soru Bir sabah yolda giderken, karşıdan gelen Corolla’yı fark ettiniz. Herkesin tanıdığı, görmeye alıştığımız bir araba. Ama gerçekten bu “Corolla ne malı?” sorusunu hiç sordunuz mu? Araba alırken güvenilirlik, yakıt tasarrufu, uzun ömürlü olma gibi faktörler aklınıza gelir. Ama ya bu modelin 50 yıldan fazla bir tarihe sahip olmasının, dünya çapındaki etkisinin ve üretim sayılarının ardında yatan anlamı? Belki de yolda bir Corolla gördüğünüzde sadece bir otomobilin ötesinde, küresel bir başarı hikâyesine tanıklık ediyorsunuz. Bugün, birçoğumuz için Corolla, sokaklarda sıradan bir araç gibi görünebilir.…

Açılır Sayfaya Nasıl İzin Verilir iPhone? Bir Felsefi Bakış Bir sabah uyanıyorsunuz ve telefonunuzda başlamak istediğiniz bir sayfayı açmak için birkaç adım atıyorsunuz. Ancak, bir açılır pencere sizi engelliyor. “Açılır sayfaya izin verilsin mi?” sorusuyla karşılaşıyorsunuz. Yine de, bir anlığına, bu basit sorunun ötesinde bir şey olduğunu hissediyorsunuz. İnternet, hayatımızın vazgeçilmez bir parçası haline gelirken, sadece teknik bir sorun gibi görünen bu soru, felsefi bir derinliğe mi işaret ediyor? İzin verme, engelleme, özgürlük, denetim… Bu sorular, felsefede etik, epistemoloji ve ontoloji gibi temel disiplinlerin tartıştığı sorulara benzemiyor mu? Felsefe, insan düşüncesinin sınırlarını sürekli olarak zorlayan, dünyayı anlama çabasında derinleşmemize olanak…

Alanı Verilen Karenin Bir Kenarı Nasıl Bulunur? Psikolojik Bir Mercekten Bakış Kimi zaman, basit bir matematiksel sorunun ardında derin bir psikolojik süreç yatar. Bir karenin alanını verdiğimizde, bu soruyu çözmek için kenar uzunluğunu bulmamız gerekir. Ancak, bu soru sadece bir matematiksel hesaplamadan çok daha fazlasıdır. İnsanların zihinsel işleyişini anlamaya yönelik merakım, gündelik hayattaki basit hesaplamaların bile bir bireyin bilişsel, duygusal ve sosyal dünyasında nasıl yankı bulduğunu görmek için çok önemli bir fırsat sunuyor. Bu yazıda, alanı verilen bir karenin bir kenarını bulmanın ötesinde, bu tür problemlerin zihinsel süreçlerdeki yerini psikolojik bir bakış açısıyla inceleyeceğiz. Bilişsel Psikoloji: Matematiksel Soruların Zihinsel İşleyişi…